การตรวจสุขภาพก่อนตั้งครรภ์ เป็นขั้นตอนสำคัญที่ช่วยให้ว่าที่คุณพ่อคุณแม่เตรียมความพร้อมทั้งด้านร่างกายและจิตใจก่อนเริ่มต้นตั้งครรภ์ครับ นอกจากนี้ การตรวจสุขภาพก่อนตั้งครรภ์ยังช่วยคัดกรองโรคแฝงที่อาจส่งผลต่อทารก รวมถึงเพิ่มโอกาสให้ลูกน้อยมีพัฒนาการที่แข็งแรงตั้งแต่แรกเริ่ม การเตรียมตัวให้พร้อมต้องทำอย่างไรบ้าง ทำไมต้องทำบทความนี้ หมอจะมาให้คำตอบกันครับ
สารบัญบทความ
ทำไมต้องตรวจสุขภาพก่อนตั้งครรภ์
การตรวจสุขภาพก่อนตั้งครรภ์เป็นหนึ่งในขั้นตอนสำคัญที่จะช่วยตรวจความพร้อมในการมีบุตรครับ เพราะการรู้ล่วงหน้าว่าร่างกายอยู่ในสภาวะใด มีโรคซ่อนเร้นแฝงอยู่หรือไม่ จะช่วยให้หมอสามารถวางแนวทางการดูแลเฉพาะบุคคลได้อย่างเหมาะสม และลดโอกาสเกิดภาวะแทรกซ้อนขณะตั้งครรภ์ที่ไม่จำเป็นครับ มาดูรายละเอียดสำคัญในแต่ละด้านกันครับ
ความสำคัญของการตรวจสุขภาพก่อนมีบุตร
การตรวจสุขภาพก่อนตั้งครรภ์ช่วยให้ทราบถึงโรคประจำตัวหรือภาวะต่าง ๆ ที่อาจส่งผลต่อการตั้งครรภ์ เช่น ความดันโลหิตสูง เบาหวาน ภาวะฮอร์โมนผิดปกติ รวมถึงภาวะโภชนาการ คุณหมอจะสามารถให้คำแนะนำในการปรับยา ปรับพฤติกรรม และดูแลสุขภาพเพื่อให้พร้อมสำหรับการตั้งครรภ์มากที่สุดครับ
ผลเสียจากการไม่ตรวจสุขภาพก่อนตั้งครรภ์
หากไม่ได้ตรวจร่างกายก่อนตั้งครรภ์ คุณแม่อาจไม่ทราบว่าตนเองมีภาวะเสี่ยงบางอย่าง เช่น โลหิตจาง โรคติดเชื้อ หรือยาที่ใช้เป็นประจำที่อาจมีผลต่อทารกในครรภ์ ซึ่งอาจนำไปสู่ความเสี่ยงของทารกพิการแต่กำเนิด ภาวะแทรกซ้อนระหว่างตั้งครรภ์ หรือการคลอดก่อนกำหนด การตรวจล่วงหน้าจึงช่วยให้สามารถจัดการความเสี่ยงได้ทันท่วงทีครับ
ทำไมการตรวจสุขภาพก่อนตั้งครรภ์ช่วยลดความเสี่ยงโรคพันธุกรรม
หนึ่งในประโยชน์สำคัญของการตรวจสุขภาพก่อนตั้งครรภ์ คือการตรวจคัดกรองโรคทางพันธุกรรมครับ เช่น ธาลัสซีเมีย หรือความผิดปกติของโครโมโซม หากพบว่าทั้งคุณพ่อและคุณแม่เป็นพาหะ หมอจะสามารถแนะนำการวางแผนการตั้งครรภ์ที่เหมาะสมได้ครับ ไม่ว่าจะเป็น การตรวจทารกในครรภ์ตั้งแต่ระยะแรก หรือการใช้เทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์บางรูปแบบ การตรวจล่วงหน้าจึงช่วยลดโอกาสการเกิดโรคพันธุกรรม และช่วยให้ลูกน้อยมีสุขภาพแข็งแรงตั้งแต่แรกคลอดครับ
การตรวจสุขภาพก่อนตั้งครรภ์ ตรวจอะไรบ้าง
หมอจะแนะนำให้คู่สมรสตรวจสุขภาพก่อนตั้งครรภ์อย่างละเอียด เพื่อดูความพร้อมของร่างกาย รวมถึงคัดกรองความเสี่ยงที่อาจส่งผลต่อคุณแม่และทารกในอนาคตครับ การตรวจเหล่านี้ช่วยให้หมอพบปัญหาได้ตั้งแต่เนิ่น ๆ สามารถวางแผนการดูแล หรือปรับการรักษาได้อย่างเหมาะสม ทำให้การตั้งครรภ์ปลอดภัยมากกว่าเดิม โดยขั้นตอนการตรวจก็จะมีดังนี้ครับ
การตรวจร่างกายทั่วไป
หมอจะทำการตรวจพื้นฐานเพื่อประเมินสุขภาพของคุณแม่ เช่น ชั่งน้ำหนัก วัดส่วนสูง วัดความดันโลหิต ตรวจชีพจร ฟังการทำงานของหัวใจและปอด รวมถึงการประเมินดัชนีมวลกาย (BMI) เพื่อตรวจดูว่ามีภาวะน้ำหนักเกินหรือน้อยกว่าเกณฑ์ ซึ่งอาจกระทบต่อการตั้งครรภ์ได้ครับ
การตรวจเลือดและความสมบูรณ์ของเลือด
เป็นการตรวจ CBC เพื่อดูความเข้มข้นของเลือด ตรวจภาวะโลหิตจาง เกล็ดเลือดผิดปกติ หรือการติดเชื้อบางชนิด การพบความผิดปกติล่วงหน้าจะช่วยให้หมอสามารถวางแผนการรักษาก่อนตั้งครรภ์ ลดโอกาสเกิดภาวะแทรกซ้อนระหว่างตั้งครรภ์ได้ดีมากขึ้นครับ
การตรวจโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์
หมอจะตรวจหาโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ที่สามารถส่งผลต่อการตั้งครรภ์และทารก เช่น เอชไอวี ซิฟิลิสและไวรัสตับอักเสบบีครับ นอกจากนี้ยังมีการตรวจภายในและคัดกรองมะเร็งปากมดลูกด้วยครับ
การตรวจภูมิคุ้มกันไวรัสตับอักเสบบี และหัดเยอรมัน
โรคทั้งสองชนิดนี้สามารถส่งผลต่อทารกในครรภ์ได้ หากตรวจแล้วพบว่าคุณแม่ยังไม่มีภูมิคุ้มกัน คุณหมอจะหมอแนะนำให้ฉีดวัคซีนก่อนตั้งครรภ์เพื่อป้องกันความเสี่ยงการติดเชื้อระหว่างตั้งครรภ์ ซึ่งช่วยลดโอกาสแท้ง ภาวะแทรกซ้อน และความผิดปกติของทารกได้ครับ
การตรวจพาหะโรคธาลัสซีเมีย
การตรวจพาหะโรคธาลัสซีเมีย เป็นหนึ่งในการตรวจที่สำคัญมากครับ เพราะธาลัสซีเมียเป็นโรคทางพันธุกรรมที่พ่อแม่อาจเป็นพาหะโดยไม่รู้ตัว หากพบว่าทั้งสองฝ่ายเป็นพาหะ หมอจะให้คำปรึกษาทางพันธุกรรมและวางแผนการตั้งครรภ์อย่างเหมาะสม เพื่อลดความเสี่ยงที่ลูกจะเกิดมาเป็นโรคธาลัสซีเมียแบบรุนแรงครับครับ
ไม่ตรวจสุขภาพก่อนตั้งครรภ์ มีความเสี่ยงไหม?
หากไม่ตรวจสุขภาพก่อนมีบุตรก็อาจจะนำไปสู่ผลกระทบหลายอย่างครับ ตัวอย่างเช่น
- อาจไม่รู้ว่ามีโรคประจำตัว เช่น เบาหวาน ความดันโลหิตสูง หรือภาวะไทรอยด์ผิดปกติ ซึ่งสามารถส่งผลต่อการตั้งครรภ์และทารกได้
- เสี่ยงต่อการใช้ยาบางชนิด ที่เป็นอันตรายต่อทารกโดยไม่รู้ตัว หากไม่ได้ตรวจและปรับยาให้เหมาะสมก่อนตั้งครรภ์
- มีโอกาสพลาดการคัดกรองโรคทางพันธุกรรม เช่น ธาลัสซีเมีย ทำให้เพิ่มความเสี่ยงที่ลูกเป็นโรคธาลัสซีเมียแบบรุนแรงครับ
- ไม่ทราบว่าร่างกายมีภาวะขาดสารอาหาร หรือวิตามินที่จำเป็น เช่น ธาตุเหล็ก โฟลิก ซึ่งอาจนำไปสู่ภาวะแท้ง หรือทารกเจริญเติบโตช้า
- อาจไม่ได้ตรวจคัดกรองโรคติดต่อ เช่น ซิฟิลิส หรือไวรัสตับอักเสบบี ซึ่งสามารถส่งผลโดยตรงต่อทารกในครรภ์
- เพิ่มความเสี่ยงภาวะแทรกซ้อนระหว่างตั้งครรภ์ เช่น ครรภ์เป็นพิษ คลอดก่อนกำหนด หรือทารกมีน้ำหนักตัวน้อย เพราะไม่ได้รับการวางแผนสุขภาพล่วงหน้า
เตรียมตัวก่อนมีบุตรอย่างไรดี?
นอกจากการตรวจสุขภาพเตรียมตั้งครรภ์ การเตรียมร่างกายและสุขภาพให้พร้อมก็เป็นสิ่งที่สำคัญมากไม่แพ้กันครับ เพราะจะช่วยลดความเสี่ยงระหว่างตั้งครรภ์ และเพิ่มโอกาสให้ทารกมีพัฒนาการที่สมบูรณ์ การดูแลตัวเองตั้งแต่ช่วงวางแผนมีบุตรจึงเป็นจุดเริ่มต้นของการตั้งครรภ์ที่ปลอดภัยยิ่งขึ้น โดยการเตรียมตัวก็จะสามารถทำได้ด้วยวิธีต่อไปนี้ครับ
การปรับไลฟ์สไตล์และอาหารการกิน
แนะนำให้เลือกรับประทานอาหารครบ 5 หมู่ เพิ่มผัก ผลไม้ โปรตีนคุณภาพดี และงดอาหารแปรรูป รวมถึงลดน้ำตาลและโซเดียม เพื่อควบคุมน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์มาตรฐาน ควบคู่ไปกับการออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ นอกจากนี้ควรงดสูบบุหรี่ งดแอลกอฮอล์ และพักผ่อนให้เพียงพอ เพื่อช่วยให้ร่างกายพร้อมสำหรับการตั้งครรภ์มากที่สุดครับ
การปรับสมดุลฮอร์โมนและสุขภาพทางเพศ
การตรวจฮอร์โมนและระบบสืบพันธุ์เป็นอีกขั้นตอนสำคัญ โดยเฉพาะสำหรับผู้ที่มีประจำเดือนมาไม่สม่ำเสมอ มีอาการปวดท้องประจำเดือนผิดปกติ หรือสงสัยว่ามีภาวะถุงน้ำรังไข่หลายใบ (PCOS) ครับ การตรวจล่วงหน้าจะช่วยให้หมอสามารถประเมินภาวะเจริญพันธุ์ ให้คำแนะนำในการปรับสมดุลฮอร์โมน รวมถึงตรวจโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ เพื่อความปลอดภัยของทั้งคุณแม่และทารกในอนาคตครับ
การวางแผนการตั้งครรภ์สำหรับคุณแม่อายุมาก
สำหรับผู้หญิงอายุ 35 ปีขึ้นไป การวางแผนมีบุตรต้องให้ความสำคัญเป็นพิเศษ เนื่องจากมีโอกาสเกิดภาวะแทรกซ้อน เช่น เบาหวานขณะตั้งครรภ์ ครรภ์เป็นพิษ หรือความผิดปกติของโครโมโซมในทารกมากขึ้นครับ
นอกจากเตรียมตัวก่อนการตั้งครรภ์แล้ว การฝากครรภ์ก็เป็นสิ่งสำคัญเช่นเดียวกันครับ
ตรวจสุขภาพก่อนตั้งครรภ์ ขั้นตอนเล็ก ๆ เพื่อครอบครัวที่สมบูรณ์
การตรวจสุขภาพก่อนตั้งครรภ์คือก้าวสำคัญของการวางแผนครอบครัว ช่วยให้คุณพ่อคุณแม่ทราบความพร้อมของร่างกาย คัดกรองโรคแฝง หรือโรคทางพันธุกรรมที่อาจส่งผลต่อทารก และลดความเสี่ยงของภาวะแทรกซ้อนระหว่างตั้งครรภ์ได้อย่างมีประสิทธิภาพครับ การเตรียมตัวล่วงหน้าไม่เพียงเพิ่มโอกาสตั้งครรภ์สำเร็จ แต่ยังช่วยให้การตั้งครรภ์เป็นช่วงเวลาที่มั่นใจและสบายใจมากขึ้นอีกด้วยครับ
เพื่อให้คุณและคนสำคัญเริ่มต้นการมีบุตรอย่างมั่นใจ แนะนำให้เข้ารับการตรวจสุขภาพก่อนตั้งครรภ์กับคลินิกที่ชำนาญทางด้านการตรวจภายใน รักษาโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์และฝากครรภ์เป็นหลัก โดยที่ธนวรรธน์ คลินิก มีบริการดูแลอย่างรอบด้าน เพื่อให้คนไข้ใช้บริการได้อย่างสะดวกสบาย คุณหมอใจดี เข้าใจความต้องการของคนไข้ ใส่ใจกับการตรวจทุกกระบวนการเลยครับ มีทั้งคุณหมอผู้หญิงและคุณหมอผู้ชาย สามารถแจ้งแอดมินเลือกตรวจได้ตามความต้องการครับ
ติดต่อสอบถามเพิ่มเติมได้ที่
- Facebook : Thanawat Clinic
- Line : @thanawatclinic
- สาขาห้วยขวาง-รัชดา Tel : 095-056-6446
- สาขาศรีนครินทร์ Tel : 095-556-9874
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
หลายคนที่กำลังวางแผนตั้งครรภ์มักมีคำถามที่สงสัยเกี่ยวกับโอกาสมีบุตร และสัญญาณเริ่มต้นของการตั้งครรภ์ หมอได้รวบรวมคำถามยอดนิยมที่พบได้บ่อย พร้อมคำตอบมาให้ครับ
ภาวะมีบุตรยากเกิดจากอะไร?
ภาวะมีบุตรยากเกิดได้จากหลายสาเหตุ ทั้งในเพศหญิงและเพศชาย เช่น
- ไข่ไม่ตก หรือฮอร์โมนไม่สมดุล
- ภาวะถุงน้ำรังไข่หลายใบ (PCOS)
- ท่อนำไข่อุดตัน หรือมีการอักเสบจากการติดเชื้อ
- อายุที่มากขึ้น ซึ่งส่งผลต่อคุณภาพไข่
- คุณภาพอสุจิผิดปกติ เคลื่อนไหวช้า หรือจำนวนอสุจิน้อย
- พฤติกรรมเสี่ยง เช่น การสูบบุหรี่ ดื่มแอลกอฮอล์ ความเครียด หรือพักผ่อนไม่เพียงพอ
หากพยายามตั้งครรภ์มากกว่า 1 ปีแล้วไม่สำเร็จ ควรพบหมอเพื่อประเมินความสมบูรณ์ของระบบสืบพันธุ์ทั้งสองฝ่ายครับ
ท้องกี่สัปดาห์ถึงจะขึ้น 2 ขีด
โดยทั่วไปชุดตรวจครรภ์จะเริ่มแสดงผลขึ้น 2 ขีดหลังปฏิสนธิประมาณ 2 สัปดาห์ หรือหลังประจำเดือนขาดประมาณ 1 สัปดาห์ครับ เพราะเป็นช่วงที่ระดับฮอร์โมน hCG สูงพอให้ชุดตรวจตรวจพบได้อย่างชัดเจน หากตรวจเร็วเกินไปอาจขึ้น 1 ขีดจาง ๆ หรือยังไม่ขึ้นเลย แนะนำให้ตรวจซ้ำในอีก 2-3 วัน หรือเข้าพบหมอเพื่อตรวจเลือดยืนยันผลให้แน่ชัดยิ่งขึ้นครับ
สามารถอ่านบทความเพิ่มเติมได้ที่ เจาะเลือดตรวจครรภ์ แม่นยำจริงไหม นานเท่าไรกว่าจะรู้ผล
References
Planning your pregnancy. (April 26, 2023). NHS UK. https://www.nhs.uk/pregnancy/trying-for-a-baby/planning-your-pregnancy/
The Healthline Editorial Team. (October 22, 2021). Your First Prenatal Visit. Healthline. https://www.healthline.com/health/pregnancy/evaluation-physician
WebMD Editorial Contributors. (March 11, 2024). Your Prepregnancy Checklist. WebMD. https://www.webmd.com/baby/your-pre-pregnancy-to-do-list
